PHÒNG CHỐNG BỆNH DO VIRUS NIPAH

Virus Nipah: Lây qua đường nào, nhận biết triệu chứng và cách phòng tránh

Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người, có thể gây viêm não hoặc suy hô hấp. Bài viết giúp bạn hiểu đường lây, dấu hiệu cần chú ý, cách chẩn đoán, điều trị hỗ trợ và các biện pháp phòng ngừa thực tế.

Virus Nipah lây qua đường nào?

Để dễ theo dõi, dưới đây là các con đường lây truyền thường được ghi nhận. Mỗi ý đi kèm giải thích ngắn để bạn hình dung rõ tình huống trong đời sống.

• Từ dơi ăn quả sang người: Qua thực phẩm, đồ uống bị dơi tiếp xúc hoặc nhiễm nước bọt, nước tiểu, trái cây bị dơi gặm dở cũng có nguy cơ.
• Từ động vật trung gian (như lợn) sang người: Khi tiếp xúc gần với dịch tiết của con vật bệnh hoặc môi trường chăn nuôi bị nhiễm.
• Từ người sang người: Xảy ra khi tiếp xúc gần, nhất là lúc chăm sóc người bệnh và chạm vào dịch tiết hô hấp, nước bọt hoặc dịch cơ thể mà không có bảo hộ phù hợp.

Một cách tự kiểm tra nguy cơ nhanh là nhìn lại 14 ngày gần đây: Bạn có tiếp xúc gần người sốt kèm triệu chứng hô hấp và có yếu tố dịch tễ không, có tham gia chăm sóc người bệnh, hoặc có ăn uống thực phẩm dễ bị động vật tiếp xúc không.

Nhận biết sớm để đi khám kịp thời

Triệu chứng có thể bắt đầu khá giống cảm cúm, nên việc kết hợp “triệu chứng” với “yếu tố phơi nhiễm” là chìa khóa. Trước khi đi vào từng nhóm dấu hiệu, bạn có thể xem danh sách dưới đây để định hướng theo dõi.

• Nhóm triệu chứng sớm thường gặp: Sốt, đau đầu, mệt, đau họng, ho, khó thở, buồn nôn hoặc nôn.
• Nhóm biểu hiện nặng liên quan thần kinh: Lơ mơ, giảm tỉnh táo, rối loạn ý thức, co giật.
• Nhóm biểu hiện nặng liên quan hô hấp: Khó thở tăng nhanh, thở gấp, tím tái.

Để bạn dễ hình dung hơn, phần dưới tách riêng biểu hiện cấp tính và những vấn đề có thể kéo dài sau giai đoạn nặng.

 

 Làm gì để giảm nguy cơ lây nhiễm?

Phòng ngừa tập trung vào giảm phơi nhiễm từ nguồn lây và giảm lây truyền khi có ca nghi ngờ. Dưới đây là các việc thường được khuyến nghị, bạn có thể áp dụng linh hoạt theo hoàn cảnh.

• An toàn thực phẩm, đồ uống: Ưu tiên ăn chín, uống sôi, rửa sạch trái cây, hạn chế sử dụng thực phẩm hoặc đồ uống dễ bị động vật tiếp xúc nếu không đảm bảo che chắn và vệ sinh.
• Tránh tiếp xúc gần với động vật nghi bệnh và môi trường chăn nuôi có nguy cơ: Đặc biệt khi có thông tin dịch tễ tại khu vực.
• Vệ sinh tay và bảo hộ khi chăm sóc người bệnh: Rửa tay đúng cách, hạn chế tiếp xúc với dịch tiết, đeo khẩu trang khi cần, và tuân thủ hướng dẫn từ cơ sở y tế.
• Theo dõi sức khỏe sau phơi nhiễm: Nếu có sốt, đau đầu, ho, khó thở hoặc dấu hiệu thần kinh trong giai đoạn theo dõi, nên đi khám sớm.

Virus Nipah là bệnh lây từ động vật sang người và có thể gây diễn tiến nặng ở hô hấp hoặc thần kinh. Cách hữu ích nhất là nắm rõ đường lây, nhận biết dấu hiệu cảnh báo và đi khám sớm khi có yếu tố phơi nhiễm. Song song đó, thói quen ăn uống an toàn, vệ sinh tay và chăm sóc người bệnh đúng cách giúp giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng.